Manuele therapie

 

Mobiliseren en manipuleren

In het geval van een bewegingsbeperking in de wervelkolom kan er gekozen worden voor een specifieke mobilisatie of manipulatie van het gewricht. De keuze is afhankelijk van een aantal factoren. Een manipulatie is een handeling die door de manueel therapeut wordt uitgevoerd, het betreft een passieve techniek, u hoeft hierbij dus niet zelf te bewegen en slechts te ontspannen. De houding die wordt aangenomen is in principe pijnvrij. Hierna vindt een korte, snelle beweging plaats, er kan een hard geluid ontstaan. De meeste patiënten (meer dan driekwart) reageert snel op manueeltherapeutische technieken en blijkt veel voordeel te hebben bij deze vorm van behandeling.

 

Nekklachten

Bij nekklachten hebben manipulaties een positief effect op de klachten. Haneline 2005 Eén manipulatie is effectiever dan vele mobilisaties achtereen. De gewonnen verbeteringen blijven aanhouden op de lange termijn.Vernon 2007 Echter zowel mobilisaties als manipulaties hebben een positief effect op nekklachten. Hurwitz 2004Manipulaties van de nekregio kunnen effectief zijn bij nekpijn, hoofdpijn, duizeligheid en pijn in de arm.

 

Lage rugklachten

Er is bewijs dat manipulaties effectief zijn op pijndemping en functioneren bij lage rugklachten. van Tulder De kans op ernstige bijwerkingen is zeer laag, namelijk 1 op 1.000.000, mits uitgevoerd door een ervaren en er voor opgeleide manueel therapeut. Assendelft 04

 

    

Nek- en rugklachten met uitstraling

 

Neurogene dysfunctie

Rugklachten komen zeer veel voor, in meer dan 90% van de gevallen is er geen aanwijsbare oorzaak te vinden met behulp van beeldvormende technieken zoals Röntgen-foto’s of MRI. In meer dan 20% van deze gevallen is er uitstraling in de bil of in het been. Ook voor nekklachten geldt dat er vaak sprake is van uitstraling naar de arm. Een groot gedeelte van deze klachten is te verklaren vanuit een neurogene dysfunctie. Normaal gesproken is het zenuwweefsel in staat om mee te bewegen en krachten tijdens het bewegen aan te kunnen. Om goed te kunnen bewegen moet een zenuw tegen spanning (rek) (zie 1b) of compressie (samen drukken) (zie 1a) kunnen en door het lijf heen kunnen “glijden”(zie 2a en b). Bij een neurogene dysfunctie is de zenuw niet meer in staat om één of meerdere van deze functies te vervullen. De zenuw wordt gevoeliger en kan bij een normale belasting nu opeens  behoorlijk veel pijn geven.

 

 

 

Er kunnen verschillende redenen zijn dat er sprake is van een neurogene dysfunctie. In sommige gevallen is dit het restverschijnsel van een hernia. Hierbij heeft er een uitstulping van een tussenwervelschijf plaats gevonden. Daardoor werd de zenuw bekneld en was hierdoor verminderd in staat  om te bewegen en kreeg tegelijkertijd abnormaal veel druk te verduren. Nadat de uitstulping en het ontstekingsproces over zijn, kan de zenuw als gevolg van de oude beknelling nog overgevoelig zijn en verminderd in staat om flexibel door het lijf te “bewegen”, dat wil zeggen uitgerekt, samengedrukt of glijdend door het lichaam heen getrokken te worden.

In de meeste gevallen is er echter geen sprake van een oude hernia, maar is het een functioneel probleem. Soms door een kneuzing, soms door verkeerd houdings- en bewegingsgedrag en soms doordat de wervel waar de zenuw uittreed verminderd beweeglijk is. In figuur 3 is te zien dat er per wervel een zenuw uittreed naar bv. het been. Deze zenuw glijdt tussen de ruimte van de wervels door. Als de wervel niet genoeg kan bewegen (openen), zoals in plaatje 3b, dan heeft de zenuw niet genoeg ruimte om te glijden.

 

Behandeling

Allereerst wordt onderzocht of er daadwerkelijk sprake is van een neurogene dysfunctie, mét of zonder beperking van de wervel. Meestal wordt gestart met onderstaande oefening, die per persoon op een andere manier wordt uitgebreid. Onderstaande oefening is er op gebaseerd om de zenuw door het lichaam te laten glijden, zónder de spanning te verhogen. De lengte van de zenuw wordt gelijk gehouden, maar het accent verplaatst naar boven of onder. Deze oefening mag geen pijn doen.